Naar de inhoud
slaaap

Vragen over slaap / Slaapcycli en fasen

Wat is een slaapcyclus en hoe lang duurt hij?

Kort antwoord. Een slaapcyclus is één ronde door de vier fasen van de slaap: inslapen, lichte slaap, diepe slaap en droomslaap. Een cyclus duurt ongeveer 90 minuten, en een normale nacht heeft er een stuk of vijf. De eerste cyclus is vaak korter, de latere langer.

Leestijd 2 minuten. Nagekeken op 25 oktober 2026 door slaaap (Silenrock), op basis van de bronnen onderaan.

Welke fasen zitten er in een cyclus?

Vier, die elkaar in een vaste volgorde opvolgen.

Fase Wat er gebeurt Wakker worden
N1, inslapen De overgang van wakker naar slaap. Je ogen bewegen langzaam, soms schrik je op met een slaapstuip. Heel makkelijk
N2, lichte slaap Je hartslag en ademhaling worden rustiger. Hier breng je over de hele nacht de meeste tijd door. Iets moeilijker
N3, diepe slaap Langzame ademhaling, trage hartslag, je lichaam herstelt. Moeilijk, en je bent dan even in de war
REM, droomslaap Je ogen bewegen snel, je spieren zijn ontspannen tot verlamd, je droomt levendig. Makkelijk, en je onthoudt je droom

Na de droomslaap begint de volgende cyclus weer met lichte slaap. Tussen twee cycli word je vaak heel even wakker zonder het te merken.

Hoe lang duurt een cyclus?

Gemiddeld ongeveer anderhalf uur. Maar niet elke cyclus is even lang: de eerste van de nacht duurt vaak 70 tot 100 minuten, de latere 90 tot 120 minuten. Ook tussen mensen zit verschil. Wie zeven en een half uur slaapt, doorloopt dus ongeveer vijf cycli.

Is elke cyclus hetzelfde?

Nee, en dat is het interessantste aan de nacht. In de eerste cycli zit veel diepe slaap en weinig droomslaap. Naar de ochtend toe draait dat om: de diepe slaap wordt korter of verdwijnt, de droomslaap wordt langer. Daarom droom je vooral in de vroege ochtend, en daarom word je in de tweede helft van de nacht makkelijker wakker.

Waarom maakt het uit waar in een cyclus je wakker wordt?

Omdat wakker worden uit diepe slaap zwaar voelt. Wie uit fase N3 wordt gewekt, is een tijd suf, traag en niet helder. Dat heet slaapinertie en het kan een half uur of langer duren. Word je wakker uit lichte slaap of droomslaap, aan het eind van een cyclus, dan ben je sneller helder. Dat is het idee achter rekenen in cycli: een bedtijd kiezen waarbij de wekker gaat aan het eind van een ronde.

Verandert je slaapcyclus met de leeftijd?

Ja. In een groot overzicht van slaapmetingen van kinderen tot honderdjarigen nam bij volwassenen het aandeel diepe slaap en droomslaap af met de leeftijd, terwijl het aandeel lichte slaap en het aantal keer wakker worden toenam. Ouderen slapen dus lichter en worden vaker even wakker. Dat hoort bij ouder worden en is geen slaapprobleem, zolang je overdag niet voortdurend moe bent.

Bronnen

  1. Hersenstichting. Slaapcyclus: dit zijn de 4 fases.
  2. Sleep Foundation. Stages of sleep: de eerste cyclus duurt 70 tot 100 minuten, latere cycli 90 tot 120 minuten.
  3. Ohayon MM e.a. Meta-analysis of quantitative sleep parameters from childhood to old age in healthy individuals. Sleep, 2004.
  4. Hilditch CJ, McHill AW. Sleep inertia: current insights. Nature and Science of Sleep, 2019.

Dit is algemene informatie, geen medisch advies. Slaap je langer dan drie maanden slecht, of ben je overdag zo moe dat het gevaarlijk wordt: ga naar je huisarts, of lees eerst Thuisarts.nl.

Ken je iemand die dit ook vraagt?

Meer vragen

Zeven nachten beter slapen

Elke dag een korte mail met één ding om die nacht te proberen. Gratis, met bronnen.

Zeven korte mails, één per dag, daarna af en toe een nieuwe tool. Afmelden kan onder elke mail. Zie de privacyverklaring.