Zomertijd en wintertijd
Wanneer gaat de klok weer om, en hoe zorg je dat je er niets van merkt? Vul je gewone tijden in en je krijgt een plan per dag.
Afgelopen nacht ging de wintertijd in.
Wakker voor de wekker? Sta gewoon op en geniet van het uur. Ga 's avonds op je normale tijd naar bed, zoek overdag daglicht en dim 's avonds het licht. Na een paar dagen loop je weer gelijk.
De zomertijd begint op zondag 28 maart 2027, over 154 dagen.
De klok gaat een uur vooruit: je slaapt die nacht een uur korter. Schuif in drie avonden van twintig minuten op, dan merk je er bijna niets van.
| Dag | Opstaan | Naar bed |
|---|---|---|
| Donderdag 25 maart | 22:40 | |
| Vrijdag 26 maart | 06:40 | 22:20 |
| Zaterdag 27 maart's Nachts gaat de klok een uur vooruit | 06:20 | 22:00 |
| Zondag 28 maartJe gewone tijden, op de nieuwe klok | 07:00 | 23:00 |
Het belangrijkste wat je kunt doen: elke ochtend direct daglicht, elke avond gedimd licht. Daarmee zet je je lichaamsklok sneller gelijk dan met welke truc ook.
Wanneer gaat de klok om?
In de hele Europese Unie op de laatste zondag van maart (om 2 uur wordt het 3 uur, zomertijd) en op de laatste zondag van oktober (om 3 uur wordt het 2 uur, wintertijd).
Waarom is de zomertijd lastiger?
Omdat je een uur slaap inlevert en je lichaam een uur eerder moet opstaan dan het gewend is. Een lichaamsklok schuift makkelijker naar later dan naar eerder, en avondmensen hebben er het meest last van. Daarom adviseren de Amerikaanse slaapartsen om de nachten ervoor al op te schuiven: twee tot drie nachten, 15 tot 20 minuten per nacht. Dit plan doet het in drie avonden van twintig minuten.
En de wintertijd?
Die is voor de meeste mensen makkelijk: je krijgt een uur extra. De Hersenstichting adviseert regelmaat, daglicht overdag en gedimd licht 's avonds, en als je een uur te vroeg wakker wordt: opstaan en genieten van het uur.
Het belangrijkste wat helpt
Licht. Daglicht in de ochtend zegt je lichaamsklok dat de dag begonnen is; buitenlicht is tot honderd keer sterker dan binnenverlichting. Gedimd licht en geen schermen in de avond zorgen dat je op tijd slaperig wordt.
Zou de klok niet beter gewoon blijven staan?
Dat vinden de slaapwetenschappers wel. De Amerikaanse academie voor slaapgeneeskunde en de Hersenstichting pleiten voor een permanente wintertijd, omdat die het best past bij onze lichaamsklok.
Lees ook
- Wat is sociale jetlag en heb ik het?Sociale jetlag is het verschil tussen het midden van je slaap op werkdagen en op vrije dagen. Meer dan een uur is veel, en ongeveer twee derde van de mensen zit daarboven. Je voelt het als een maandag die aanvoelt als een vlucht naar het oosten.
- Kan een avondmens een ochtendmens worden?Een beetje. Met een vaste vroege wektijd, ochtendlicht, geen laat licht en geen late koffie schuift je klok in drie weken een tot twee uur naar voren. Aanleg blijft: een Nachtbraker wordt een Avondmens, geen Vroege Vogel.
- Ben ik een ochtendmens of een avondmens?Dat bepaalt je lichaamsklok, en die is grotendeels aanleg. Hoe laat je uit jezelf wakker wordt als niets hoeft, wanneer je 's avonds moe wordt en wanneer je op je scherpst bent, zijn de drie aanwijzingen. Met vijf vragen is het te meten.
Delen
Andere rekenhulpen
- Hoe laat moet ik naar bed?Je beste bedtijd bij je wektijd, in slaapcycli.
- Slaapschuld berekenenHoeveel slaap je deze week tekortkwam, en hoe je het inhaalt.
- Hoe lang mag mijn dutje?De wekkertijd voor een dutje waar je fris uit komt.
- JetlagplannerHoeveel dagen je nodig hebt, en wat je voor en na je vlucht doet.
Bronnen
- American Academy of Sleep Medicine. Daylight saving time advice: twee tot drie nachten vooraf 15 tot 20 minuten per nacht opschuiven.
- Hersenstichting. Met deze 5 tips wennen je hersenen sneller aan de zomertijd.
- Hersenstichting. 4 tips om je hersenen zo snel mogelijk te laten wennen aan de wintertijd.
- Rishi MA e.a. Daylight saving time: an American Academy of Sleep Medicine position statement. Journal of Clinical Sleep Medicine, 2020.
- Roenneberg T e.a. Why should we abolish daylight saving time? Journal of Biological Rhythms, 2019.
Samengesteld door slaaap (Silenrock) op basis van de bronnen hierboven. Dit is algemene informatie, geen medisch advies. Bij aanhoudende klachten: Thuisarts.nl of je huisarts.