Vragen over slaap / Koffie, alcohol, schermen
Is je telefoon in bed echt slecht voor je slaap?
Kort antwoord. Het licht van je scherm is het kleinste probleem. Het grootste is dat je blijft kijken en later gaat slapen dan je wilde. Wie na het licht uit nog berichten stuurt, slaapt in onderzoek slechter en is overdag vermoeider. Je telefoon buiten de slaapkamer aan de lader leggen lost het meeste op.
Leestijd 2 minuten. Nagekeken op 25 oktober 2026 door slaaap (Silenrock), op basis van de bronnen onderaan.
Is het blauwe licht het probleem?
Een beetje. In een bekend experiment lazen mensen vijf avonden op een lichtgevende tablet en vijf avonden in een papieren boek. Met de tablet vielen ze later in slaap, maakten ze minder melatonine aan, schoof hun lichaamsklok naar later en waren ze de volgende ochtend minder alert. Licht in de avond, ook met een blauwlichtfilter, vertraagt dus de aanmaak van het slaaphormoon. Maar dat effect is kleiner dan het effect van wat je op dat scherm doet.
Wat is dan het grote probleem?
Dat je blijft kijken. Onderzoekers van de Universiteit Utrecht introduceerden in 2014 de term bedtime procrastination: later naar bed gaan dan je zelf wilde, terwijl niets je tegenhoudt. Wie dat vaker doet, slaapt minder en is overdag vermoeider. De telefoon is daar het ideale middel voor, want er komt nooit een einde aan.
Bij ruim 800 Vlaamse volwassenen voorspelde berichten sturen of bellen na het licht uit een slechtere slaapkwaliteit: langer wakker liggen, onrustiger slapen en meer last overdag. Zes op de tien namen hun telefoon mee naar de slaapkamer.
En de straling?
Daar maken veel mensen zich zorgen over, maar voor de slaap is het niet waar de winst zit. Het probleem is wat je doet met je telefoon en het licht, niet dat hij naast je ligt. Wie wil, legt hem een meter verder of in een andere kamer, en heeft daarmee meteen het grote probleem opgelost.
Wat werkt?
- Leg je telefoon buiten de slaapkamer aan de lader. Gebruik je hem als wekker, koop dan een gewone wekker.
- Kies een vaste schermtijd, bijvoorbeeld een half uur voor je bedtijd, en zet dan een herinnering.
- Doe in het laatste half uur iets dat vanzelf ophoudt: een boek, een podcast met een timer, de afwas.
- Moet je toch nog iets lezen, zet je scherm dan zo donker mogelijk.
Is een e-reader ook slecht?
Een e-reader met e-ink zonder verlichting geeft geen licht en heeft geen meldingen, dus die zit dichter bij een papieren boek. Een tablet of e-reader met fel verlicht scherm zit dichter bij een telefoon. Het experiment uit 2015 ging over een verlichte tablet.
Bronnen
- Kroese FM e.a. Bedtime procrastination: introducing a new area of procrastination. Frontiers in Psychology, 2014.
- Chang AM e.a. Evening use of light-emitting eReaders negatively affects sleep, circadian timing, and next-morning alertness. PNAS, 2015.
- Exelmans L, Van den Bulck J. Bedtime mobile phone use and sleep in adults. Social Science and Medicine, 2016.
- Thuisarts.nl. Ik wil beter slapen: slaapadviezen.
- Hersenstichting. 4 tips om je hersenen zo snel mogelijk te laten wennen aan de wintertijd (licht in de avond, ook met blauwlichtfilter).
Dit is algemene informatie, geen medisch advies. Slaap je langer dan drie maanden slecht, of ben je overdag zo moe dat het gevaarlijk wordt: ga naar je huisarts, of lees eerst Thuisarts.nl.
Ken je iemand die dit ook vraagt?
Meer vragen
- Waarom piekeren we 's nachts? En hoe stop je het?'s Nachts ben je moe, alleen en zonder afleiding, en dan lijken problemen groter dan ze zijn. Wat aantoonbaar helpt: voor het slapen vijf minuten een concrete takenlijst voor morgen opschrijven, en als je langer dan twintig minuten wakker ligt even je bed uit gaan.
- Tot hoe laat kun je koffie drinken?Tot zes uur voor je bedtijd, dus voor de meeste mensen tot ongeveer twee uur 's middags. Cafeïne wordt langzaam afgebroken: gemiddeld is na ongeveer vier uur pas de helft weg, bij sommige mensen duurt dat acht uur. In een onderzoek kostte cafeïne zes uur voor bedtijd nog ruim een uur slaap.
- Wat doet alcohol met je slaap?Je valt er sneller door in slaap, maar de tweede helft van de nacht wordt onrustiger en je krijgt minder droomslaap. Dat geldt bij elke hoeveelheid, ook bij een paar glazen. Een slaapmutsje helpt dus bij het inslapen en schaadt de rest van de nacht.