Vragen over slaap / Slaaptekort en uitslapen
Hoe lang mag een middagdutje duren?
Kort antwoord. Tien tot twintig minuten, en het liefst tussen 12 en 3 uur 's middags. Langer slapen geeft een suf gevoel bij het wakker worden en kost je slaap in de nacht. Na een korte nacht was tien minuten in onderzoek het meest effectief.
Leestijd 2 minuten. Nagekeken op 25 oktober 2026 door slaaap (Silenrock), op basis van de bronnen onderaan.
Waarom niet langer dan twintig minuten?
Omdat je na een minuut of twintig in je diepe slaap zakt. Word je daaruit gewekt, dan ben je suf en traag, soms een half uur lang. Dat heet slaapinertie. In een onderzoek kregen mensen na een te korte nacht dutjes van 5, 10, 20 of 30 minuten. Tien minuten werkte het best: meteen frisser, en dat hield bijna drie uur aan. Twintig minuten werkte ook, maar pas na een half uur. Dertig minuten gaf eerst een dip. Vijf minuten deed vrijwel niets.
| Dutje | Effect |
|---|---|
| 5 minuten | Te kort om veel te doen |
| 10 minuten | Meteen frisser, het effect houdt uren aan |
| 20 minuten | Werkt, maar je bent het eerste half uur nog wat suf |
| 30 minuten of meer | Eerst een dip, en minder slaapdruk in de avond |
Wat is het beste tijdstip?
In de vroege middag, tussen 12 en 3 uur. Je lichaam heeft dan toch al een natuurlijke dip, los van wat je hebt gegeten. Later op de middag kost een dutje je slaap in de nacht, omdat je de slaapdruk die je 's avonds nodig hebt om in slaap te vallen alvast opmaakt. De Hersenstichting houdt daarom 20 minuten tussen 12 en 15 uur als grens.
Hoe zorg je dat je niet doorslaapt?
Zet een wekker op twintig tot vijfentwintig minuten na het liggen, want je hebt ook een paar minuten nodig om in slaap te vallen. Ga half zitten of liggen op de bank in plaats van in bed, dan zak je minder snel diep weg.
Wat is een koffiedutje?
Een kop koffie vlak voor een kort dutje. De cafeïne begint te werken rond het moment dat je wakker wordt. In een onderzoek met slaperige automobilisten in een rijsimulator werkte die combinatie beter dan koffie of een dutje alleen. Rijd je zelf en word je slaperig: stop, neem koffie en een dutje van een kwartier. Doe het wel voor twee uur 's middags, anders lig je 's avonds wakker.
Wie kan beter geen dutje doen?
Wie 's nachts slecht slaapt. Een dutje haalt de druk weg die je 's avonds nodig hebt om in slaap te vallen, en dan wordt de nacht nog lastiger. Lig je 's nachts wakker, sla het dutje dan een week over en kijk wat het doet.
Bronnen
- Brooks A, Lack L. A brief afternoon nap following nocturnal sleep restriction: which nap duration is most recuperative? Sleep, 2006.
- Milner CE, Cote KA. Benefits of napping in healthy adults: impact of nap length, time of day, age, and experience with napping. Journal of Sleep Research, 2009.
- Hilditch CJ, McHill AW. Sleep inertia: current insights. Nature and Science of Sleep, 2019.
- Hersenstichting. Slaaptips: een dutje van maximaal 20 minuten tussen 12 en 15 uur.
- Reyner LA, Horne JA. Suppression of sleepiness in drivers: combination of caffeine with a short nap. Psychophysiology, 1997.
Dit is algemene informatie, geen medisch advies. Slaap je langer dan drie maanden slecht, of ben je overdag zo moe dat het gevaarlijk wordt: ga naar je huisarts, of lees eerst Thuisarts.nl.
Ken je iemand die dit ook vraagt?
Meer vragen
- Kan je slaaptekort inhalen?Eén slechte nacht haal je de nacht erna in. Een tekort van weken haal je niet in één weekend in: het duurt dagen om een uur schuld weg te slapen, en uitslapen in het weekend herstelt niet wat het tekort in je lichaam heeft aangericht.
- Waarom word ik moe wakker, ook na 8 uur slaap?De eerste minuten suf zijn is normaal en heet slaapinertie. Blijf je de hele ochtend moe, dan is je slaap meestal onderbroken of verkeerd getimed: alcohol, snurken, een klok die niet past bij je wekker, of een wekker die je midden in een diepe slaap treft.
- Is uitslapen in het weekend slecht?Een uur later mag. Twee uur of meer verschuift je lichaamsklok, waardoor zondagavond het inslapen niet lukt en maandag voelt als een jetlag. Wie doordeweeks te kort slaapt, kan beter eerder naar bed dan later uit bed.