Vragen over slaap / Melatonine en andere middelen
Werkt melatonine om beter te slapen?
Kort antwoord. Een beetje, en minder dan veel mensen denken. In een overzicht van negentien studies vielen mensen met slaapproblemen met melatonine gemiddeld ruim zeven minuten sneller in slaap en sliepen ze ruim acht minuten langer. Thuisarts raadt melatonine bij gewone slaapproblemen af. Bij een jetlag of een verschoven slaapritme kan het wel helpen, op advies van je huisarts of apotheek.
Leestijd 2 minuten. Nagekeken op 25 oktober 2026 door slaaap (Silenrock), op basis van de bronnen onderaan.
Wat is melatonine?
Een hormoon dat je lichaam zelf maakt als het donker wordt. Het zegt je lichaamsklok dat het avond is en maakt je slaperig. Het is geen slaappil: het zet je niet uit, het geeft een signaal over de tijd. Melatonine is in Nederland zonder recept te koop als voedingssupplement, en op recept als geneesmiddel.
Hoeveel helpt het?
Een overzicht van negentien gerandomiseerde studies met samen 1.683 mensen met slaapproblemen vond een klein maar echt effect:
| Uitkomst | Melatonine tegenover nepmiddel |
|---|---|
| In slaap vallen | ruim 7 minuten sneller |
| Totale slaap | ruim 8 minuten langer |
| Ervaren slaapkwaliteit | iets beter |
De onderzoekers noemen het effect bescheiden, kleiner dan dat van echte slaapmiddelen, maar met minder bijwerkingen. Het nam niet af bij langer gebruik.
Waarom raadt Thuisarts het dan af?
Omdat het voor gewone slaapproblemen weinig oplevert en de oorzaak niet aanpakt. Thuisarts zegt het in zijn slaapadviezen letterlijk: slik geen slaappillen, melatonine of valeriaan. Wat wel werkt bij slecht slapen, zijn vaste tijden, daglicht, minder stress en bij langdurige klachten een behandeling zonder pillen via de huisarts. Ook de Hersenstichting vroeg in juni 2026 aandacht voor verantwoord gebruik.
Wanneer helpt het wel?
Bij een probleem met de timing van je klok. Na een verre reis bijvoorbeeld: een Cochrane-review vond dat melatonine jetlagklachten vermindert, vooral bij vijf of meer tijdzones en naar het oosten. Thuisarts noemt het voor reizen met meer dan vijf uur verschil, voor wie eerder veel last had, in een lage dosis en hooguit een paar dagen. Ook bij een sterk verschoven slaapritme kan een arts het voorschrijven, samen met lichttherapie.
Doet de dosis ertoe?
Ja, maar anders dan je denkt. Meer milligram werkt niet beter. En het moment doet ertoe: voor het verschuiven van je klok moet het meestal enkele uren voor bedtijd, zegt Apotheek.nl, terwijl Thuisarts bij een jetlag vlak voor het slapen noemt. Dat verschilt per doel, en daarom is het verstandig dit met je apotheek of huisarts te bespreken voordat je begint.
Waar moet je op letten?
Melatonine kan je overdag moe of duizelig maken, en dan moet je geen auto rijden. Gebruik je andere medicijnen, ben je zwanger of geef je borstvoeding, of wil je het aan een kind geven: overleg eerst met je huisarts of apotheek.
Bronnen
- Ferracioli-Oda E e.a. Meta-analysis: melatonin for the treatment of primary sleep disorders. PLOS ONE, 2013 (19 studies, 1.683 deelnemers).
- Thuisarts.nl. Ik wil beter slapen: slaapadviezen (slik geen slaappillen, melatonine of valeriaan).
- Thuisarts.nl. Ik ga een verre reis maken en wil geen problemen met slapen (jetlag).
- Apotheek.nl (KNMP). Melatonine.
- Hersenstichting. Hersenstichting vraagt aandacht voor verantwoord gebruik van melatonine (10 juni 2026).
- Herxheimer A, Petrie KJ. Melatonin for the prevention and treatment of jet lag. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2002.
Dit is algemene informatie, geen medisch advies. Slaap je langer dan drie maanden slecht, of ben je overdag zo moe dat het gevaarlijk wordt: ga naar je huisarts, of lees eerst Thuisarts.nl.
Ken je iemand die dit ook vraagt?
Meer vragen
- Kan een avondmens een ochtendmens worden?Een beetje. Met een vaste vroege wektijd, ochtendlicht, geen laat licht en geen late koffie schuift je klok in drie weken een tot twee uur naar voren. Aanleg blijft: een Nachtbraker wordt een Avondmens, geen Vroege Vogel.
- Ben ik een ochtendmens of een avondmens?Dat bepaalt je lichaamsklok, en die is grotendeels aanleg. Hoe laat je uit jezelf wakker wordt als niets hoeft, wanneer je 's avonds moe wordt en wanneer je op je scherpst bent, zijn de drie aanwijzingen. Met vijf vragen is het te meten.